ÖDÜL MÜ? CEZA MI?

Hepimiz çevremizde “Yemeğini yersen tabletle oynayabilirsin.’’, “Ödevini yaparsan çikolata yiyebilirsin.’’ gibi cümleleri duymuş hatta zaman zaman kendimiz de kurmuşuzdur. Bugüne kadar bize öğretilen de bu değil miydi aslında? Bir şeyi yapıyorsak sonucunda mükafatlandırılmalıydık. Bu bilinçle yetiştik, okullarda bile bu sistemle eğitim gördük. Fakat gerçekten o işi isteyerek veya öğrenmek amacıyla mı; yoksa işin sonucunda alacağımız ödül için mi yaptık?

Yapılan birçok araştırmada ödülün, bilinçaltına ‘’Bu işin sonucunda ödül varsa yapacağım şey kötü demek ki.’’ Mesajı gönderdiği kanıtlanmıştır. Örneğin çocuğunuza yemeğini yediği için tabletle oynamasını vaat ediyorsanız yemek yemek onun için ‘’amaç’’ değil tablete giden yolda bir “araç” haline gelir. Oysa; yemek yemek zaten çocuğun yaşamını sürdürmesi için ona lazım olan doğal bir ihtiyaçtır.

Bir de farkında olmadan çocuklara verdiğimiz “sosyal ödüller” var. Bu ödüller arasında da cesaretlendirme, övme, takdir etme gibi davranışlar mevcut. Söz gelimi bir çocuğa “aferin, resmin harika olmuş’’ derseniz çocuk bir dahaki resminde kendini geliştirmek için bir şey yapmaz veya her zaman en güzelini, en iyisini yapmak zorundaymış gibi bir algı geliştirebilir. Bunun yerine çocuğa geri bildirim verirseniz, her zaman yaptığı işi bir üst seviyeye taşımak için gayret eder. Sosyal ödül ve geri bildirim, işleyişi ve sonuçları bakımından birbirinden çok farklı iki kavramdır. Bu kavramlardan geri bildirimin mantığını ele alalım: Eğer bir koşula bağlamadan çocuğun yaptığı işe yorum yapıyorsanız bu geri bildirim olur. Geri bildirimde hem iyi/yeterli, hem de kötü/yetersiz yanlar çocuğa söylenmeli ya da çocuğun kendisinin fark etmesini sağlamalısınız.


Karne Hediyesi Sakıncalı mıdır?

Karne haftasını da geride bıraktığımıza göre alışveriş merkezlerinde oluşan ebeveyn-çocuk seline hazır olabiliriz. :)

Başlıkta sorduğum sorunun cevabı ‘’evet, karne hediyesi de bir ödüldür ve olmaması gereken bir şeydir.’’ Çocuk sene içerisinde başarısız olma kaygısı yaşar ve başarısız olmamak adına gelişmemeyi tercih eder. Başarılı olduğunda ise onun için bu değersizdir, sonucunda ödül elde edeceğinden başarı onun için sadece bir araçtır. Bunların yanı sıra her sene alınan karne hediyeleri çocukta ‘’hedonistik adaptasyon’’ denen duruma yol açar. Yani çocuk artık alınan hediyelerle tatmin olmaz ve her zaman daha fazlasını ister. Ancak bir koşula bağlanmadan çocuğa hediye alınabilir, bu ödül olmaz.


Görsel orjinal:
 https://www.nationofchange.org/2017/08/15/winning-and-lying/

 

 

Etiketler:
PAYLAŞ : Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Pinterest'te paylaş Linkedin'de paylaş Tumblr'da paylaş

Bültenİmİze abone olun

KAYDOL