KÜBA’DAN BİR DOST ELİ UZANSA ŞU SAĞLIK SİSTEMİMİZE

 Söze Küba tarihiyle mi başlamalı yoksa Küba sağlık sistemiyle mi bilemedim. Ama Küba sağlık sisteminin Dünya’da kendinden o kadar zengin emperyal ülkelerden kat ve kat daha iyi durumda olmasının sebeplerini tabi ki tarihine bakarak anlayabiliriz.

1 Ocak 1959’ da Batista’nın devrilmesiyle Marsist ilkelerle yeni Küba hükümeti kurulur. Bu devrimde ön planda iki isim vardır. Biri Ernesto Che Guavara, diğeri Fidel Castro’dur. Bu devrimde halkın katılım ve desteği de görülmüştür. Che bir doktordur ve Küba’da yaşayan her vatandaşın eşit ve parasız sağlık hizmeti almasının gerekliliğini vurgular. İlk olarak tıp okullarının açılması ve tıp eğitiminin önemi üzerinde durulmuş son derece titiz çalışmalar yürütülmüştür. Bu çalışmaların günümüze etkisi, Küba tıp eğitiminin Dünyada en iyi tıp eğitimini vermesi ve dışarıdan çok fazla öğrenci tarafında tercih edilmesi olarak görülebilir. Aynı zamanda en iyi aile hekimleri yetiştirilen tıp uygulamaları yine Küba’da geliştirilmiştir.

Öyle ki Küba halkını sömürmek isteyen, devrim savaşçılarına karşı savaşan, ülkeye ambargolar koyan Amerika hükümeti bile, tıp eğitimindeki uygularının birçoğunu Küba’dan esinlenerek oluşturulduğu söylemek mümkün. Peki, Küba’da sağlık sisteminin bu kadar iyi olmasını sağlayan şey nedir?

İlki ve en önemlisi eğitimdir. Okuma yazma oranı %100 ‘dür. Küba’da halkın tamamı okuma yazma biliyordur. Eğitim ücretsizdir ve eğitimin hiçbir basamağında halktan para alınmaz. Ülkeye uygulanan ambargoya karşı bile eczacılık sektörü oldukça gelişmiş durumdadır. Sağlık personelinin ve yapılarının sayısı yüksektir. Yukarıda da bahsettiğimiz gibi tıp eğitiminde Dünya’da öncü durumdadır.

 

Bir ülkenin sağlık sisteminin doğru olup olmadığı yani halkının ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamadığını anlamak ve değerlendirmek için o ülkelerin bazı sağlık göstergelerine bakılır. Onlarda şöyledir: bebeklerin doğumda ölüm oranları, 0-5 yaş çocuk ölüm oranları, nüfus artış oranları, kadın ve erkeklerde beklenen yaşam süresi, anne doğumda ölüm oranları, devletin gayri safi milli hâsıladan sağlığa harcana pay.

Bu göstergeler ekonomik olarak daha gelişmiş diğer ülkelerle karşılaştırıldığında Küba hemen hemen hepsinde iyi oranları elinde bulundurmaktadır. Fakat sadece sağlığa harcadığı para diğer ülkelere oranla daha azdır. Amerika Küba’nın 3 katı kadar sağlığa para harcamakta ama buna rağmen sağlık göstergeleri Küba’ya kıyasla oldukça kötü durumdadır. Peki, bunun sebebi nedir?

Küba açısından bakarsak bunun sebebi sağlıkta toplum katılımının sağlanmış olmasıdır. Bireyler var olan sağlık sisteminden memnundur. Özel sektör yok denecek kadar azdır ve kırsal alanlarda dâhil olmak üzere tüm topluma eşit sağlık hizmeti sunumu gerçekleştirilir. (Yani bizdeki gibi özel sektör baskın değildir ve hastalar hiçbir sağlık personeline sözlü taciz, darp ve öldürme girişiminde bulunmamaktadır).

Sağlık sisteminin iyi olmasının bir diğer sebebi birinci basamak sağlık sistemine verdiği önemdir. Aile hekimleri ve aile sağlığı merkezleri gelişmiş durumdadır. Birinci basamak sağlık hizmeti sağlık sistemine giriş kapısıdır. Topluma ve bireye yönelik koruyucu, tanı koyucu ve rehabilite edici tüm hizmetler verilir. Yani kişi ilk olarak aile hekimine başvurur ve gerekliyse aile hekimi tarafından 2. ve 3. Basamağa sevk edilir. Bu şekilde gereksiz bakım masrafları, fazla yatak sayısı ve hastanelerde uzun kuyrukların önüne geçilmiş olur. Halkın sağlığını korumak için çevresel önlemler alınır.

Aşılama kampanyalarına özen gösterilir.7 yaşına kadar çocuklara ücretsiz süt yardımı yapılır. Bilinçlendirme konferansları düzenlenir ve birinci basamak kapsamlı olarak faaliyet gösterir. Küba için anlatılacaklar daha çok ama şimdilik bu kadar bahsi geçmiş olsun. Ama şu kadarına söylemek mümkün, devletler toplum için vardır ve onların çıkarlarını korumalıdır. Küba sosyalist bir ülkedir tüm bu görüşlerini belki de en güzel uyguladığı alan sağlıktır. Bir toplumdaki her sektörü bir şekilde geliştirmek ve bunları toplum çıkarını sağlamak için kullanmak mümkündür. Ama en önemlisi de sağlık sektöründe gelişimi sağlamaktır. Sağlıklı yarınlar ve sağlıklı bireyler için bu şarttır.

Sağlıklı günler dilerim.

Etiketler:
PAYLAŞ : Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Pinterest'te paylaş Linkedin'de paylaş Tumblr'da paylaş

Bültenİmİze abone olun

KAYDOL